برش گرم آرماتور
برش گرم آرماتور چیست؟
برش گرم آرماتور روشی است که در آن با استفاده از حرارت بسیار بالا، میلگرد ذوب شده و در محل مورد نظر برش داده میشود.
رایجترین ابزار این روش، دستگاه هوا برش یا همان برش اکسیژن–سوخت (Oxy-Fuel Cutting) است.
در این روش، ترکیب گازهای قابل اشتعال و اکسیژن باعث ایجاد شعلهای با دمای بالا شده و فولاد در نقطه برش ذوب میشود.
بررسی مزایا، معایب و محدودیتهای اجرایی
در پروژههای عمرانی و ساختمانی، برش آرماتور یکی از مراحل کلیدی قبل از آرماتوربندی محسوب میشود. انتخاب روش مناسب برای
برش میلگرد میتواند بر کیفیت اجرا، ایمنی کار و حتی مقاومت نهایی سازه تأثیر مستقیم داشته باشد.
به طور کلی روشهای برش آرماتور به دو دسته تقسیم میشوند:
- برش سرد آرماتور
- برش گرم آرماتور
در این مقاله به صورت تخصصی به بررسی روش برش گرم میلگرد، ابزارهای مورد استفاده، معایب و نکات ایمنی آن میپردازیم.
معایب برش گرم آرماتور
اگرچه برش گرم در گذشته کاربرد زیادی داشته است، اما امروزه به دلیل معایب فنی و اجرایی، استفاده از آن محدودتر شده است.
مهمترین معایب برش گرم میلگرد عبارتاند از:
- کیفیت سطحی پایین
لبههای برش در این روش معمولا ناصاف،زبر،دارای سوختگی و تغییر رنگ هستند و اغلب نیاز به پرداخت و اصلاح مجدد دارند.
- تغییر خواص مکانیکی آرماتور
به دلیل اعمال حرارت زیاد، ساختار متالورژیکی فولاد تغییر میکند و ممکن است باعث کاهش مقاومت کششی، کاهش شکلپذیری و ایجاد ترکهای ریز حرارتی در میلگرد شود. این موضوع میتواند مستقیماً روی عملکرد سازه اثر منفی بگذارد.
- تولید گازهای سمی و مضر
در فرآیند برش گرم، دود و گازهای خطرناکی تولید میشود که برای سلامتی اپراتور و محیط کار بسیار مضر هستند.
- افزایش ضایعات میلگرد
به دلیل عدم دقت کافی و سوختگی لبهها، میزان پرت و ضایعات در برش گرم بیشتر از روش سرد است.
ابزارهای برش گرم آرماتور
هوا برش (Oxy-Fuel Cutting)
اصلیترین ابزار برش گرم آرماتور، دستگاه هوا برش است که با استفاده از گاز اکسیژن، گازهای سوختی مانند استیلن یا پروپان و مشعل مخصوص برشعمل برش میلگرد را انجام میدهد. این روش بیشتر در پروژههای سنگین و برای مقاطع فولادی بسیار ضخیم کاربرد داشته است، اما برای آرماتورهای ساختمانی معمولاً توصیه نمیشود.
نکات ایمنی در برش گرم آرماتور
برش گرم یکی از پرخطرترین روشهای برش میلگرد است و رعایت نکات ایمنی در آن کاملاً حیاتی است:
- استفاده از لباس کار نسوز
- استفاده از عینک ایمنی مخصوص برش
- استفاده از ماسک تنفسی استاندارد
- استفاده از دستکش مقاوم به حرارت
- تهویه مناسب محیط کار برای جلوگیری از استنشاق گازهای سمی
- تنظیم دقیق شعله و فاصله مناسب مشعل از میلگرد
- استفاده از تجهیزات استاندارد و سالم
- رعایت کامل دستورالعملهای ایمنی کار با هوا برش
عدم رعایت هر یک از این موارد میتواند منجر به سوختگی، آسیب چشمی، مسمومیت تنفسی یا حتی آتشسوزی شود.
مقایسه انتخاب روش برش گرم و سرد آرماتور
انتخاب بین برش گرم و سرد به چند عامل اصلی بستگی دارد:
- نوع پروژه: در پروژههای بزرگ صنعتی ممکن است سرعت برش اهمیت بیشتری داشته باشد اما در پروژههای ساختمانی، دقت و کیفیت اولویت دارد
- ضخامت میلگرد: برش گرم برای مقاطع بسیار ضخیم سادهتر است ولی برای آرماتورهای رایج ساختمانی (معمولاً تا سایز 32) روش سرد کاملاً مناسبتر است
- دقت و کیفیت: برش سرد دقت و کیفیت بسیار بالا داشته اما برش گرم:دقت پایینتر و کیفیت سطحی ضعیفتری دارد.
- بودجه و زمان: برش گرم سریعتر است ولی کمکیفیتتری دارد امابرش سرد دقیقتر بوده ولی زمانبرتر می باشد.
نکته فنی مهم:
طبق بسیاری از آییننامههای ساختوساز و استانداردهای اجرایی، استفاده از روش برش گرم (هوا برش) برای آرماتورهای سازهای معمولاً ممنوع یا به شدت محدود شده است.
دلیل این ممنوعیت:
- تغییر خواص مکانیکی میلگرد
- کاهش کیفیت اتصال بتن و آرماتور
- کاهش ایمنی و دوام سازه
به همین علت در پروژههای استاندارد، روش برش سرد به عنوان روش مجاز و توصیهشده شناخته میشود.
جمعبندی
برش گرم آرماتور اگرچه روشی سریع و قدیمی است، اما به دلیل:
- افت کیفیت سطح برش
- تغییر خواص فنی میلگرد
- خطرات ایمنی بالا
- تولید گازهای مضر
- افزایش ضایعات
امروزه برای برش آرماتورهای ساختمانی روش استاندارد و مناسبی محسوب نمیشود.
در اغلب پروژههای مهندسی، استفاده از برش سرد آرماتور انتخاب منطقیتر، ایمنتر و اصولیتری است.